به گزارش شوش۲۴، تحولات افغانستان این روزها سرخط اخبار جهان می باشند و تحلیلگران بسیاری در این خصوص سخن گفته و قلم زده اند.
بی شک افغانستان به عنوان یک کشور بسته در عرصه ژئوپلیتیک منطقه و یک راه مواصلاتی برای چین و همسایگان آن داری اهمیت ژئواستراتژیکی است و به همین دلیل این روزها تحولات این کشور تیتر یک اخبار دنیا به حساب می آید.
بازیگران مختلفی در عرصه تحولات افغانستان نقش داشتند که در این نوشتار ایتدا برنده های احتمالی این تحولات را خواهیم گفت و در نوشتارهای بعد کشورهای بازنده و کشورهایی که برای انها در منطقه تفاوتی ایجاد نمی کند که چه کسی بر عرصه قدرت در افغانستان برسد.
پاکستان همسایه جنوبی افغانستان در سالهای اخیر نقش بسزایی در ایجاد حکومت در افغانستان بازی کرده است و دلیل این امر را در چند نکته بیان می کنیم.
۱- طالبان به دلیل اینکه از قوم پشتون هستند در سالهای دهه ۱۹۹۰ برای تسلط بر افغانستان از طریق پاکستان حمایت شدند و این امر با هجوم آمریکا به افغانستان تقریبا حکومت آنها در سالهای ۲۰۰۱ به پایان رسید و عملا تروریستهای پرورش یافته القاعده در پاکستان کار خود را به پایان رساندند.
۲- پاکستان به دلیل هم مرزی با افغانستان به دنبال این است که یک کشور همتراز و هم فکر خود در شمال این کشور مستقر باشد چرا که حدود ۴۰ میلیون از جمعیت پاکستان را پشتون ها تشکیل می دهد و این امر باعث یک همفکری در کشور همسایه خود می باشد.
۳- راه دستیابی پاکستان به کشورهای آسیای مرکزی از طریق افغانستان می گذرد، از این رو تسلط این کشور بر افغانستان می تواند مبادلات تجاری که با کشورهای آسیای مرکزی دارد را سهل تر کند و به دلیل دسترسی پاکستان به آبهای آزاد راه تجاری راحت تری داشته باشد.
۴- ایجاد امارت اسلامی به کمک پاکستان توسط طالبان در افغانستان باعث یک رکود رو عقب برای مردم افغانستان است و این باعث می شود که مولوی های پاکستان بتوانند تفکرات غالب خود را به مولوی های افغانستان القا کنند و از این روش استفاده بهینه ای داشته باشند.
۵- حمایت پاکستان از طالبان و ایجاد یک دولت جدید باعث می شود که کشورهایی مثل هند که چشم به مبادله با افغانستان داشتند دیگر نتوانند کاری از پیش ببرند و این باعث می شود جنگ همیشگی بین پاکستان و هند برنده ای جز پاکستان نداشته باشد.
در قسمتی دیگر از این نوشتار باید به چین برنده این تحولات اشاره کنیم و ذکر چندنکته در این خصوص خالی از لطف نیست.
۱-چین متحد استراتژیکی در منطقه نیاز دارد و برای ارتباط با اروپا از راه ایران بهترین کشور افغانستان است، چرا که با حمایت از طالبان هم می تواند راه ارتباطی خود را حفظ کند و هم از طریق ان طالبان حامیان مسلمانان چین را که نزدیکترین راه به افغانستان داشتند را کنترل کند.
۲- چین به دلیل اینکه با ایران قرارداد۲۵ ساله ای را به امضا رسانده است و در این خصوص نیاز دارد که تجارت خود را با کشورهای همچون ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس و اروپایی حفظ کند نیازمند حمایت از طالبان است تا از طریق آن بتواند، کارهای اقتصادی خود را انجام دهد.
۳- چین با خروج آمریکا از منطقه جای پای خود را در این منطقه استراتژیک محکم خواهد کرد و این باعث می شود که جنگ بین آمریکا و چین در این خصوص چین در منطقه باشد.
۴- شرایط منطقه برای چین به عنوان یک قدرت اقتصادی بزرگ از لحاظ استراتژیکی باعث می شود چین با حمایت از طالبان نفوذ استراتژیکی خود را در هارتلند افزایش داده تا از آن طریق راحت تر به کشورهای آسیای مرکزی در دسترس باشد.
در پایان باید گفت، شرایط منطقه ای برای دو کشور چین به عنوان یک قدرت اقتصادی و پاکستان به عنوان یک قدرت هسته ای ایجاب می کند تا با حمایت خود از طالبان افغانستان بازی آمریکا را در منطقه به اتمام برسانند تا آمریکا شکست خورده اصلی این بازی باشد
✍ روح اله پورطالب
کارشناس مسائل بین الملل