امروز یکی از مهم‌ترین عرصه‌های دفاع، ذهن و ادراک مردم است.
گسترش اینترنت، شبکه‌های اجتماعی، هوش مصنوعی و رسانه‌های دیجیتال باعث شده است که اطلاعات با سرعت بسیار زیادی منتشر شوند و گاهی تشخیص واقعیت از دروغ، خبر از شایعه و واقعیت از روایت‌سازی رسانه‌ای دشوار شود.
در چنین شرایطی، دشمن فقط تلاش نمی‌کند زیرساخت‌ها یا توان نظامی یک کشور را هدف قرار دهد؛ بلکه می‌تواند با انتشار اخبار جعلی، شایعات، تصاویر دستکاری‌شده، روایت‌های جهت‌دار و ایجاد ترس و بی‌اعتمادی، افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل، امروز هر کاربر تلفن همراه و هر فرد حاضر در شبکه‌های اجتماعی، به نوعی در معرض جنگ شناختی قرار دارد.
ممکن است یک خبر، تصویر یا ویدئو را ببینیم، باور کنیم و حتی بدون بررسی برای دیگران ارسال کنیم؛ در حالی که همان محتوا می‌تواند بخشی از یک عملیات رسانه‌ای و شناختی باشد.
بنابراین، در دنیای امروز سواد رسانه‌ای، تفکر انتقادی و توانایی تشخیص اطلاعات درست از نادرست، بخشی از امنیت فردی و امنیت ملی است.
دفاع در برابر جنگ شناختی فقط وظیفه نیروهای نظامی و نهادهای امنیتی نیست؛ بلکه از توانایی تک‌تک ما برای فکر کردن، بررسی کردن و قبل از باور یا بازنشر یک محتوا، چند لحظه مکث کردن آغاز می‌شود.
✍️ روح اله پورطالب
مدرس و پژوهشگر رسانه